Gnathologie in Emmeloord

Uw kaak is de hele dag in beweging: bij praten, kauwen, slikken en gapen. Twee kaakgewrichten, vlak voor uw oren, werken daarbij nauw samen met een groep sterke kauwspieren. Zolang dat samenspel soepel verloopt, staat u er niet bij stil. Pas als er iets knelt, gaat schuiven of pijn gaat doen, merkt u hoe fijngevoelig dit systeem eigenlijk is. Kaakklachten zijn dan ook vaker de oorzaak van hoofd- of nekpijn dan mensen denken. En omdat de klachten zo uiteenlopen, blijven ze soms lang onopgemerkt of worden ze aan iets anders toegeschreven.

Wat houdt gnathologie precies in?

Gnathologie is de tak van de tandheelkunde die kijkt naar uw kaakgewricht, uw kauwspieren en uw beet, en naar de manier waarop die drie op elkaar inwerken. Zijn ze goed op elkaar afgestemd, dan merkt u er weinig van. Raakt het evenwicht verstoord, bijvoorbeeld door langdurige overbelasting of een hardnekkige gewoonte, dan draaien de spieren en het gewricht als het ware overuren. Dat kan zich uiten in pijn, vermoeide kaken, een beperkte opening of een gewricht dat klikt. De verzamelnaam voor dit soort klachten is craniomandibulaire dysfunctie, vaak afgekort tot CMD. Een gnathologische aanpak zoekt de oorzaak achter de klacht, en bestrijdt niet alleen het symptoom.

Welke rol spelen knarsen en klemmen?

Een groot deel van de kaakklachten hangt samen met bruxisme: het onbewust knarsen met de tanden of ze langdurig stevig op elkaar klemmen. Dat gebeurt vaak ‘s nachts in de slaap, maar ook overdag bij stress, drukte of intense concentratie. De kracht die daarbij vrijkomt is groter dan u zou verwachten, en op den duur raken de kauwspieren en het gebit daarvan overbelast. Sommige mensen worden ‘s ochtends wakker met een stijve of gevoelige kaak, of met hoofdpijn rond de slapen. Ook slijtageplekjes op de tanden, gevoelige tandhalzen of kleine barstjes kunnen een aanwijzing zijn dat iemand knarst zonder het door te hebben.

Hoe merkt u dat er iets met uw kaak speelt?

De signalen zijn niet altijd makkelijk te plaatsen. De een heeft vooral last van de kaak zelf, de ander juist van hoofdpijn, oorpijn of een stijve nek, zonder meteen aan de kaak te denken. Juist die verwarrende combinatie maakt een gnathologische blik zinvol. Een gewricht dat klikt of knapt bij het openen, moeite om de mond ver open te doen of een kaak die af en toe even vastloopt, wijzen vaak richting het kaakgewricht. Herkent u meerdere van deze signalen tegelijk, of houden ze langer aan, dan is het verstandig ze te laten beoordelen.

Wat kan een behandeling opleveren?

Het doel van een behandeling is bijna altijd hetzelfde: de overbelasting verminderen zodat de spieren en het gewricht tot rust kunnen komen. Een opbeetplaat op maat speelt daarbij vaak een centrale rol, omdat die de krachten van het knarsen opvangt en de kaak in een ontspannen stand houdt. Daarnaast helpen praktische adviezen over ontspanning en het afleren van gewoontes overdag, zoals het bewust uit elkaar houden van de tanden. Een wondermiddel bestaat niet, maar veel mensen merken dat hun klachten afnemen zodra de kaak minder zwaar wordt belast. Wat iemand zelf doet, weegt daarbij zwaar mee: bewust ontspannen en de plaat trouw dragen maken vaak het verschil. Houden de klachten aan, dan kan doorverwijzing naar een tandarts-gnatholoog, kaakfysiotherapeut of orthodontist een logische vervolgstap zijn.

Kaakklachten uiten zich op veel manieren, en niet altijd op de plek waar u het verwacht. De onderstaande klachten kunnen erop wijzen dat het kaakgewricht, de kauwspieren of de beet overbelast raken:

Niet elke klacht heeft direct met de kaak te maken, en soms lopen oorzaken door elkaar heen. Herkent u meerdere van deze signalen, of houden ze langer dan een paar weken aan? Bespreek ze dan met uw tandarts in Emmeloord, zodat u weet of ze met uw kaak samenhangen.

Een gnathologisch onderzoek zelf is niet pijnlijk. De kaak wordt gevoeld en bewogen en de spieren worden getest, wat bij gevoelige plekken even onprettig kan zijn, maar meer ook niet. Er is geen boren of verdoving nodig; het draait om kijken, voelen en uitleggen.

Een opbeetplaat voelt de eerste nachten vaak wat vreemd aan. Dat is normaal en went meestal binnen een tot twee weken. Merkt u dat de plaat ergens knelt, dat uw beet niet lekker voelt of dat de klachten juist toenemen? Laat dat dan beoordelen, zodat de plaat kan worden bijgesteld.

Bij kaakklachten kunt u thuis zelf veel doen om uw kaak te ontlasten. Met een paar aanpassingen in uw gewoontes haalt u elke dag wat spanning van de kaak.

Bij kaakklachten door knarsen of klemmen is een opbeetplaat vaak de eerste stap. Hij lost de oorzaak niet in zijn eentje op, maar beschermt het gebit en geeft de kaak rust.

Wat een gnathologisch traject kost, hangt af van wat er nodig is: een intake en onderzoek, eventueel foto’s of studiemodellen, en meestal een opbeetplaat. Omdat elke situatie anders is, worden de verwachte kosten altijd vooraf besproken.

De tarieven voor tandheelkundige zorg zijn in Nederland niet vrij. Ze worden jaarlijks vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en zijn bij elke tandarts gelijk. De actuele bedragen vindt u op de website van de NZa. Komt de behandeling naar verwachting boven de 250 euro uit, dan krijgt u vooraf een schriftelijke begroting.

Of een opbeetplaat wordt vergoed, verschilt per situatie. Afhankelijk van de indicatie en uw polis valt de plaat soms onder de basisverzekering en soms onder de aanvullende verzekering. Controleer daarom altijd uw eigen polisvoorwaarden.